Der amerikanische Freund (1977)




Der amerikanische Freund
Duitsland, 1977, 126 min. 
Regie Wim Wenders. 


 
Jonathan Zimmermann (Bruno Ganz) lijdt aan leukemie en weet niet hoe lang hij nog te leven heeft. Hij is een lijstenmaker, met een bescheiden inkomen. Op een veiling leert hij de Amerikaanse schilderijenhandelaar Tom Ripley kennen. Via hem komt hij in contact met een Franse gangster, die hem een aanlokkelijk aanbod doet: hij moet in Parijs een man doden. Met het geld dat hij daarvoor krijgt, kan hij de toekomst van vrouw en kind veiligstellen. Als de Franse opdrachtgever hem ook nog een onderzoek door een leukemiespecialist in Parijs aanbiedt en ongevraagd een voorschot betaalt, gaat Jonathan op reis. Hij ondergaat het medisch onderzoek en pleegt de moord waarvoor hij is ingehuurd. Maar hij raakt hierbij verstrikt in een ondoorzichtig web van duistere intriges.
 
Wim Wenders maakte een spannende thriller naar de roman ‘Ripley’s Game’ van Patricia Highsmith. Deze roman werd in 2002 nog eens verfilmd, door Liliana Cavani: RIPLEY’S GAME, met John Malkovich. Wim Wenders gaf een meer eigenzinnige en persoonlijke invulling aan zijn bewerking door de handeling te verleggen naar West-Duitsland in de jaren zeventig.

Wim Wenders maakte een spannende thriller naar de roman ‘Ripley’s Game’ van Patricia Highsmith. Deze roman werd in 2002 nog eens verfilmd, door Liliana Cavani: RIPLEY’S GAME, met John Malkovich. Wim Wenders gaf een meer eigenzinnige en persoonlijke invulling aan zijn bewerking door de handeling te verleggen naar West-Duitsland in de jaren zeventig.
Als je streng oordeelt is de eerste helft van de film stijlvol en subtiel, met een goed spanningsopbouw die kundig wordt gerekt. De liquidatie in de Parijse metro is een fascinerende ontknoping. De tweede helft heeft minder urgentie, de spanningsboog rondom de tweede moord in de trein komt niet tot leven. De film loopt leeg in een te hoge mate van flauwigheid.
 
Cameraman Robby Müller maakte de hele film door de meest prachtige opnamen, zowel bij dag als bij nacht, op zorgvuldig gekozen locaties in Hamburg en Parijs, met een sfeer die bij vlagen aan de schilderijen van Edward Hopper doet denken. In Hamburg is het havenfront prominent in beeld in gloedvol strijklicht op de straatkeien en zien we fotogenieke grote schepen op de rivier. Het appartement van het gezin is beklemmend klein, met als frivoliteit het bijzondere speelgoed van het zoontje. De verlaten villa waar de Amerikaan tijdelijk in huist heeft de allure van een spookhuis. Ook de antieke voetgangerstunnel onder de Elbe komt licht huiveringwekkend in beeld.
 
De sound-track is tyisch Wenders, met muziek van onder andere de Engelse rockgroep The Kinks en elektronica-muziek van componist Jürgen Knieper (die later terugkeert in DER STAND DER DINGE, 1982 en DER HIMMEL ÜBER BERLIN, 1987).
Een ander groot pluspunt van de film is het uitmuntende spel van de hoofdacteurs, met name Bruno Ganz als zachtaardige lijstenmaker en Dennis Hopper als griezelige misdadiger. De bijrollen van de gangsters in de film worden vertolkt met een forse dosis insiders ironie door collega-filmregisseurs: Sam Fuller, Nicholas Ray, Daniel Schmid, Peter Lilienthal, Gérard Blain en Jean Eustache. 
 
Documentatie