klassieker: Rocco en zijn broers (1960)


De film gaat over de binnenlandse immigratie, in Italië, in 1960. Vijf verhalen over Siciliaanse broers die hun geluk proberen te vinden in Milaan. De oudste broer is al vooruit gegaan. De openingsbeelden tonen de aankomst op het station van de weduwe met haar vier overige zonen. Vol verwachtingen, onzekerheid en verbazing kijken ze rond. Al snel is duidelijk: het leven in Milaan is koud en hard.
Meteen bij de openingcredits klinkt een sentimenteel lied over Sicilië: ‘Paese mio’, deze melodie keert in verschillende variaties op de juiste momenten terug. Het is de uiting van hun nostalgie naar hun geboortegrond, hoewel ze daar geen rechtvaardig leven konden opbouwen.
 
De titel geeft al aan dat het personage van Rocco de meeste aandacht gaat krijgen, Alain Delon vertolkt deze rol van de zoon die steeds het goede wil doen en steeds alles vergeeft, maar die hiermee het tegenovergestelde bereikt. Het is een verhaal over een grote emotionele puinhoop, waarin mensen elkaar pijn doen.
 
Het gegeven van een soap opera van familiespanningen en maatschappelijke tegenslag wordt door Visconti uitgebouwd tot een melodrama van grote grandeur. Het realisme van de maatschappelijke reportage over ontheemding en vervreemding kleurt hij in met meeslepende gevoelens. Hoezo 1960, hoezo Italië? Dit is een tijdloos en universeel meesterwerk.
 
Componist Nino Rota liet blijken met meer grote creatieve geesten te kunnen werken dan alleen Fellini. Samen met Visconti voorzag hij immers ook drie jaar later Il Gattopardo (1963) van de perfecte muziekscore. Visconti moet een kritische opdrachtgever zijn geweest, want hij is de grote muziekliefhebber die in staat is de symfonieën van Bruckner in Senso (1954) te gebruiken alsof de componist deze alleen voor hem geschreven had. Visconti herhaalde deze perfecte voltreffer jaren later met de muziek van Mahler bij zijn film Morte a Venezia (1971). 
 
Zie ook:
 
De complete film is op dvd verkrijgbaar (Eureka, Masters of Cinema) en staat op YouTube: http://www.youtube.com/watch?v=XlzOFCX35lI.