Fitzcaraldo (1982)


 
Klaus Kinski vertolkt sterk ingeleefd de rol Fitzcaraldo, de waanzinnige man die begin van de 20e eeuw een operahuis wil bouwen in het regenwoud van Zuid-Amerika. Hij is rijk geworden door de rubberhandel, maar hij is vooral heel erg bezeten van de stem van zanger Caruso en wil hem laten optreden voor de inheemse Indianen. Claudia Cardinale schittert als de bordeelmadam die hem helpt bij de financiering van deze droom. 
 
Fitzcaraldo heeft dus de middelen en de drang om zijn megalomaan plan uit te voeren: een operahuis bouwen, maar ook nieuwe rubberplantages ontginnen en transport over de rivier mogelijk maken. Hij kiest een onmogelijke locatie aan een rivier die moeilijk te bevaren is. Het blijkt onvermijdelijk een salonstoomboot over een berg te moeten trekken. Dit is op zich al een uitdagende opdracht op technisch vlak, maar bovendien blijkt de inheemse bevolking uiterst vijandig ten opzichte van hem.
 
Ook de filmopnamen waren een waanzinnige ervaring
Werner Herzog (2004) Die Eroberung des Nutzlosen(München: Carl Hanser Verlag). Engelisevertaling: Conquest of the Useless: Reflections from the Making of Fitzcaraldo (2009, New York: Ecco)
De opnamen voor Fitzcarraldo vonden plaats in een periode van vier jaar, op locatie in de Zuid-Amerikaanse jungle. Werner Herzog schreef later zijn herinneringen op: het boek Die Eroberung des Nutzlosenwerd in 2004 gepubliceerd en vijf jaar later in het Engels vertaald. Hij kijkt met onderkoelde verbijstering terug op de confrontatie met ontberingen en tegenslag. Zijn verhaal is een grote hallucinerende koortsdroom, gevuld met visuele observaties, humorvolle details. De machtige natuur van het tropisch regenwoud maakt de mens een nietig wezen. Terugkerend thema is de rivier, waarvan het waterpeil gevaarlijk kan stijgen of onvoorspelbaar kan dalen. Er is vooral ook sprake van een diepe cultuurschok tussen filmploeg en plaatselijke bevolking. De ploeg is afgesloten van de wereld en kampt met stagnerende voedselaanvoer, gebrek aan slaap, barre weersomstandigheden en een overvloed aan exotische insecten en slangen. Iedereen draait door en valt ten prooi aan waanzin. 

 
Burden of Dreams(1982) - De Amerikaanse documentairemaker Les Blank maakte samen met Maureen Gosling een fascinerende film over de totstandkoming van Fitzcaraldo. 
 
My Best Fiend (1999) – Werner Herzog maakte in totaal vijf films met Klaus Kinski, waaronder deze documentaire over hun bijzondere band. 
 
Reconquest of the Useless (2015) - Sam Pressman ging in 2015 op de locatie kijken welke sporen deze filmproductie heeft achtergelaten in de Zuidamerikaanse jungle. 
 
Fitzcaraldoging in wereldpremière op het Filmfestival van Cannes in 1982 en werd in hetzelfde jaar in september in Nederland uitgebracht door distributeur Meteor.
 
  • Burden of Dreams(1982) - De Amerikaanse documentairemaker Les Blank maakte samen met Maureen Gosling een fascinerende film over de totstandkoming van Fitzcaraldo. 
  • My Best Fiend (1999) – Werner Herzog maakte in totaal vijf films met Klaus Kinski, waaronder deze documentaire over hun bijzondere band. 
  • Reconquest of the Useless (2015) - Sam Pressman ging in 2015 op de locatie kijken welke sporen deze filmproductie heeft achtergelaten in de Zuidamerikaanse jungle. 
 
Fitzcaraldo ging in wereldpremière op het Filmfestival van Cannes in 1982 en werd in hetzelfde jaar in september in Nederland uitgebracht door distributeur Meteor.


 
Documentatie
 
Gerhard Kaiser (1992) Fitzcaraldo Faust. München: Carl Friedrich von Siemens Stiftung.
Zie ook:
 
Review Roger Ebert
“Herzog has always been more fascinated by image than story, and here he sears his images into the film. He worked with indigenous Amazonian Indians, whose faces become one of the important elements of the work. An early scene shows Fitzcarraldo awakened from sleep to find his bed surrounded by children. There is a scene where Indians gaze impassively at the river, not even noticing Fitzcarraldo as he ranges up and down their line, peering wildly into their faces. There is another scene where he and his boat crew eat dinner while Indians crowd into the mess room and stare at them. And scenes simply of faces, watchful, judgmental, trying to divine what drives the man in the white suit.”
 
Deep Focusreview (Brian Eggert)
“Few motion pictures have captured the frenzied power of obsession with as much veracity as Werner Herzog’s Fitzcarraldo. Just as the film portrays a mad enthusiast determined to build an opera house in the middle of the Amazon jungle, the making of the film involved a director—who has often been called megalomaniacal, enigmatic, disciplined, and psychotic—bent on telling this story as truthfully as possible. For Herzog, whose films often walk the line between reality and fiction, this meant carrying out his protagonist’s same mission in the real world and filming the result. Herzog’s four-year production, lasting from 1978 to the film’s release in 1982, is among the most infamous in film history. After an endless series of crises that in many ways the director propelled, Herzog emerged to call his film “a great metaphor”. For what, he cannot say. But the imagery and storytelling prove undeniably powerful.”