knipselkrant Goodbye Lenin!











1. Het succes
Good bye, Lenin! ging in première tijdens het Filmfestival Berlijn 2003.  Hoewel de val van de Muur toen al 14 jaar geleden was, waren er toch nog niet veel speelfilms over dit onderwerp gemaakt. In Duitsland bekeken meer dan zeven miljoen mensen de film in de bioscoop. Ook internationaal werd ‘Goodbye Lenin!’ een ware succesfilm die tal van prijzen in de wacht sleepte, o.a. zes European Film Awards (2003) en de prijs voor Beste Europese film op het filmfestival van Berlijn. De soundtrack van de film is gemaakt door Yann Tiersen (bekend van de soundtrack van de film 'Le fabuleux destin d'Amelie Poulain'). Het script is geschreven door journalist Bernd Lichtenberg.
 
 
2. Achtergrond
Bron: http://www.filmkrant.nl/av/org/filmkran/archief/fk249/goodbye.html (Dana Linssen)
 
[...] Regisseur Wolfgang Becker maakte eerder Das Leben ist eine Baustelle (1997) waarin hij liet zien hoe het Berlijn van na 1989 eruit zag: een grote, onzekere bouwput. Hoe bouw je een verenigd Duitsland op de onzekere fundamenten van een te vergeten geschiedenis? Zijn hoofdpersonen wisten het niet. Net als altijd en overal tobden zij met het alledaagse: werk, liefde, vriendschap. Het leek alsof de enige manier om dóór te gaan in totale 'Seinsvergessenheit' was.
 
[...] Wolfgang Becker: "Een film over Duitsland in 1989 is al een kostuumfilm. Zo is Berlijn inmiddels veranderd. Een paar jaar geleden kwam de 'Ostalgie' opeens erg in de mode, een soort heimwee naar de treurigheid en de overzichtelijkheid van de DDR. Men vroeg zich af of ze niet te snel hun vertrouwde kleren en meubels de deur uit hadden gedaan. Ze hadden daarmee ook een deel van hun leven weggegooid. De Oost-Duitse levensmiddelen verdwenen uit de winkels. Maar iedereen die de vale, onappetijtelijke etiketten ziet, krijgt direct een beeld van toen. Dat komt het dichtste bij de manier waarop geuren en smaken een herinnering oproepen. Je kunt een film geen geur en smaak meegeven, dus je moet het filmisch vertalen. Het is bijna een Proustiaanse ervaring."
 
[...] "Als je naar een plattegrond kijkt, dan is het westen links en het oosten rechts. Op de meeste journaalbeelden van na de val van de Muur zie je mensen van rechts naar links bewegen. Omdat Alex zijn moeder een andere loop van de geschiedenis wil wijsmaken, hebben we gezocht naar archiefbeelden waarin de camera als het ware aan de 'verkeerde' kant staat: je ziet mensen van links naar rechts de Muur bestormen. Dat geeft een andere betekenis aan de beelden van de val van de Muur. Maar het zet je ook aan het denken over de betekenis van filmbeelden in het algemeen. Misschien zijn die om te beginnen al niet zo objectief. Misschien is film per definitie nostalgisch."
 
3. Het verhaal
Bron: http://lihdonker.webfactional.com/filmaanbod/27/Goodbye-Lenin (Lessen in het Donker)
 
Oost-Berlijn, oktober 1989. Er wordt geschiedenis geschreven, maar voor de 21-jarige Alex zijn er belangrijker zaken gaande. Kort voor het vallen van de muur belandt zijn moeder, een trotse DDR burger, na een hartaanval in coma. Zodoende mist ze de complete omslag van communistisch regime naar de kapitalistische, vrije wereld. %u2028Als ze door een wonder na acht maanden toch weer haar ogen opent, wacht haar een nieuw vaderland. Maar ze mag niets merken van al deze veranderingen, zo waarschuwen de artsen, want haar hart is zo verzwakt dat de opwinding haar fataal zou worden.%u2028%u2028En wat is er schokkender dan de val van de muur en de triomf van het kapitalisme over haar geliefde vaderland? Alex wordt geen enkele adempauze gegund. Om zijn moeder te redden, laat hij de DDR binnen de muren van hun Berlijnse appartement herrijzen. Maar wat begint als een leugentje om bestwil, loopt steeds meer uit de hand. De zich steeds beter voelende moeder van Alex wil namelijk ook wel eens tv kijken en op een dag stapt ze haar bed uit…
 
4. Aanvullende documentatie
 
Aanbevolen recensies van Goodbye Lenin!
 
Romans over de DDR
 
Over het boek Sonnenallee zie verder:
 
Over de film Sonnenallee zie onder andere:
 
Filmtip: Der Mann auf der Mauer (Reinhard Hauff 1982)
Regisseur Reinhard Hauff verwierf bekendheid in het Nederlandse 16mm-circuit met zijn maatschappijkritische film Messer im Kopf (1978), met een jonge Bruno Ganz in de hoofdrol. Ook Der Mann auf der Mauer (1982) had veel succes bij de uitbreng in de Nederlandse filmhuizen. De Duitse rock muzikant Marius Müller-Westernhagen vertolkte de titelrol. Het zou dan nog zeven jaar duren voordat de Muur viel. De film toont met gevoel voor grimmige humor de willekeur van deze grenslijn dwars door de stad. In de 21ste eeuw is Der Mann auf der Mauer in vergetelheid geraakt, volkomen ten onrechte volgens mij.
 
Filmtip: Himmel Ohne Sterne (Helmut Käutner, 1955)
Een liefdesverhaal tussen een Westduitse grenswachter en Oostduitse jonge weduwe die de zorg over een zoontje heeft. Het is een archetypisch verhaal over verraad en liefde, en een duidelijk protest tegen de onmenselijkheid van de Duitse tweedeling. Een eigentijdse probleem in beeld gebracht via een persoonlijke verhaal.

En nog meer speelfilms:
  • Die Mauer – Berlin ’61 (Hartmut Schön, 2006)
  • Herr Lehmann (Leander Haussmann, 2003), gebaseerd op de gelijknamige roman van Sven Regener.
  • Berlin is in Germany (Hannes Stöhr, 2001)
  • Das Versprechen (Margareta von Trotta, 1995)
  • Ostkreuz (Michael Klier, 1991)
  • Night Crossing (Delbert Mann 1982)
  • tweedelige tv-film Der Tunnel (2001)
Zie ook: http://www.moviepilot.de/filme/beste/ort-berliner-mauer

Reflectie op de DDR in speelfilms:
 
Documentaires over de DDR