EYE - Weergevonden


Weergevonden (Louis H. Chrispijn sr, 1914)
http://www.filminnederland.nl/film/weergevonden
 
Verloren gewaand en in oude glorie hersteld 

In een partij oude films werd in 1976 in het Nederlands Filmmuseum een opmerkelijk gave kopie van de speelfilm WEERGEVONDEN teruggevonden.
 
“In de teruggevonden kopie zitten geen tussentitels; door middel van kruisen en codenummers is aangegeven op welke plaats ze moeten komen. Het betreft hier een werkkopie; dit blijkt ook uit de geringe slijtage van het materiaal: de kopie heeft immers geen bioscooproulatie gekend. Wel zijn de verschillende scènes getint in de kleur die ze in de uiteindelijke bioscoopkopie zouden hebben.” (Bishoff 1988, 60)
Bron: Bishoff, Ruud, Hollywood in Holland: De geschiedenis van de Filmfabriek Hollandia 1912-1923, Amsterdam: uitgeverij Thoth, 1988.
 
Het verhaal werd gereconstrueerd met behulp van oude krantenknipsels over de film en met behulp van actrice Enny de Leeuwe, die als jonge vrouw de rol van de dochter in de film speelde. Filmhistoricus Ruud Bishoff maakte in 1977 met haar een film ‘Enny de Leeuwe ziet zichzelf terug in ‘Weergevonden’ (zie Bishoff 1988, 66).
 
In 1988 was de eerste restauratie van WEERGEVONDEN klaar, met zwart-wit beelden, zonder tussentitels). Vijf jaar later, in 1991, volgde de restauratie van de kleur en de tussentitels. Bij de restauratie van de tussentitels in 1991 werd schrijfster Judith Herzberg gevraagd de teksten te leveren. Met behulp van liplezers werden de teksten die de acteurs hadden uitgesproken achterhaald.
 
En wat bleek? Als de oude vader zich in een dramatische scène heftig verzet tegen de keuze van zijn dochter, zegt hij duidelijk zichtbaar: ‘Die socialist!’ en ‘Mijn oogappel wil trouwen met een socialist’. De joodse problematiek blijkt dus een sociale problematiek. De film snijdt nog vele andere sociale problemen aan: bittere armoede, de trek naar de grote stad, de mensonwaardige woonomstandigheden die daar vaak het gevolg van waren, het grote verschil tussen arm en rijk. Opmerkelijke thema’s voor een film uit die tijd.”
Bron: catalogus 11e Nederlandse Filmdagen, Utrecht 1991, p 96.
 
In 1991 kon de film feestelijk gepresenteerd worden op de 11e editie van de Nederlandse Filmdagen, muzikaal begeleid door Wynanda Zeevaarder (zang) & Greetje de Oude (accordeon). In 1995 werd de film gepresenteerd in Parijs op het festival CinéMémoire.
In 2006 vertoond met muzikale begeleiding door Charles Janko (piano).

Overige speelfilms van de Filmfabriek Hollandia:
- MAJOOR FRANS (Maurits H. Binger, 1916) - In 1994 gerestaureerd, vertoond in 2000. In 2001 op het Nederlands Filmmuseum vertoond, begeleid door studenten van de HKU. In 2006 vertoond met muzikale begeleiding door Wim van Tuyl (piano).
- HET GEHEIM VAN DELFT (Maurits Binger,1917) - Deze Nederlandse speelfilm werd verloren gewaand, totdat in 1994 een nitraatkopie ontdekt werd. Componist Henny Vrienten werd gevraagd een geheel nieuwe score te schrijven. Hij werd hiervoor genomineerd voor de Vakprijs Filmmuziek. De gerestaureerde kopie werd met een live-begeleiding door het Basho Ensemble gepresenteerd op het Nederlands Filmfestival in 1995 . HET GEHEIM VAN DELFT is in deze versie beschikbaar op VHS-koopvideo en dvd.
- TOEN ’T LICHT VERDWEEN (Maurits Binger, 1918) - vertoning op het Nederlands Filmfestival in 1998, begeleid door studenten van de HKU. In 2006 vertoond met geluidsband van Charles Janko (piano) en Pien Straesser (zang).
- EEN CARMEN VAN HET NOORDEN (Maurits H. Binger & Hans Nesna, 1919) - De kopie werd in Amerika teruggevonden (zie Bishoff 1988, 84). De Amerikaanse versie heeft een happy end. De Europese variant met een tragisch einde is verloren gegaan. In 2006 vertoond met een geluidsband van Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang). In 2007 en 2009 vertoond op het Nederlands filmfestival, muzikaal begeleid door Charles Janko.
 
Bishoff (1988) biedt een overzicht van de opkomst en ondergang van de Haarlemse filmfabriek Hollandia. Deze boekuitgave werd gepubliceerd naar aanleiding van een expositie in het Frans Hals museum in 1988.