Starring Lil Dagover


De actualiteit van de zwijgende film.
Gastauteur: Erik Daams.

Lil Dagover was een grote internationale filmster in de jaren twintig en dertig. Haar gloriejaren beleefde ze in de periode van de zwijgende film in Duitsland.

Lil Dagover is de artiestennaam van Marie Liletts, geboren in 1897 in Madioen op Java, als dochter van een Hollandse planter in de Oost. Zij werd naar een school in Duitsland gestuurd. Op 20 jarige leeftijd trouwde zij met de Duitse acteur Fritz Dagover, ondanks hun leeftijdsverschil van 25 jaar. Het huwelijk werd na twee jaar ontbonden, maar vanzelfsprekend had zij vele kennissen in de filmwereld opgedaan.
 
In 1919 maakte Lil Dagover haar filmdebuut in Harakiri van Fritz Lang (deze film is prachtig gerestaureerd door het Nederlands Filmmuseum). In hetzelfde jaar 1919 vertolkte zij de vrouwelijke hoofdrol in Das Kabinett des Dr. Caligari, de wereldberoemd geworden expressionistische klassieker. Zij werd in tientallen Duitse films getypecast als de breekbare, onschuldig lijdende, bedreigde heldin, zoals onder andere in Der müde Tod van Fritz Lang.
In 1926-1927 speelde zij in enkele Zweedse films en in 1928-1929 was zij te zien in een paar Franse films, waaronder een vroege versie van Monte Cristo. Zelfs één Amerikaanse productie in Hollywood prijkt op haar filmografie, The Congress dances, met als alternatieve titel The woman from Monte Carlo, uit 1931.
Daarna keerde zij terug naar Duitsland, waar zij incidenteel filmrollen accepteerde. Enkele titels zijn Bismarck (1940), Musik in Salzburg (1944) en na de oorlog Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull (1957) en Buddenbrooks (1959).
In 1979 verscheen haar autobiografie 'Ich war die Dame', waarmee zij met zelfironie verwees naar haar latere edelfiguratie als elegante salondame. Lil Dagover is in 1980 in Geiselgasteig bij München overleden.

Bron: Erik Daams, programmakrant Filmhuis Den Haag.
URL: www.filmhuisdenhaag.nl/film/1712/der-anwalt-des-herzens-film.aspx
 
Zie ook: www.youtube.com/watch?v=54uBZdJaRY0.

 
Der Anwalt des Herzens
Filmhuis Den Haag, maandag 19 februari 2007.
Muzikale begeleiding: Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang)
Duitsland, 1927, 84 minuten, zw/w, Nederlandse tussentitels.
Regie: Wilhelm Thiele. Met: Lil Dagover, Jean Murat, Georg Baselt, Ernst Stahl-Nachbauer.
 
Dr. Lingh, een uitgesproken voorstander van de doodstraf, zorgt er met een gloedvolle rede voor dat een wetsvoorstel tot afschaffing het niet haalt. Zijn tegenstander zegt na afloop: "U kent het leven te weinig, u bent wreed." Het pleidooi van Dr. Lingh voor de oog om oog-oplossing als waarborg voor de veiligheid van de maatschappij wordt doorsneden met een scène uit de praktijk. In zijn cel moet een arme monteur aanhoren hoe het schavot, waarop hij binnenkort zal staan, in elkaar wordt getimmerd. En in zijn kelderwoning wacht zijn vrouw vertwijfeld of de overheid een pardon zal verlenen, maar Lingh's speech bezegelt het lot van haar man. In feestelijke stemming vanwege zijn zege vertrekt Dr. Lingh naar Rio de Janeiro, waar een congres over de doodstraf wordt gehouden.
Op het luxe cruiseschip maakt hij kennis met de mooie June Orchard (gespeeld door Nederlands-Duitse filmster Lil Dagover). Zij wordt voortdurend in de gaten gehouden door een rijzige man...
Dr. Lingh raakt nieuwsgierig en gaat op onderzoek uit. De man blijkt een detective te zijn die achter June aan zit: zij is een gezochte moordenares die de doodstaf boven het hoofd hangt. June lijkt zich met haar lot te verzoenen, en gooit nog één keertje alle remmen los tijdens een fantastisch Mexicaans feest aan boord. Lingh raakt echter hopeloos verliefd op haar en helpt haar zelfs te ontsnappen. Er blijkt sprake te zijn van een complot...
 
Der Anwalt des Herzens belicht op thrillerachtige wijze de consequenties van een toevallige misstap. Zoiets was regisseur Wilhelm Thiele wel toevertrouwd: hij was een veelzijdige vakman, die net zo gemakkelijk luchthartige komedies of een internationaal kassucces als Die Drei von der Tankstelle realiseerde. In de jaren '30 werkte hij veel in Frankrijk, waarna hij naar Hollywood vertrok. Daar heeft hij ondermeer een aantal Tarzan-films gemaakt.

Der Demütige und die Sängerin
Nederlandse distributietitel: Voor het voetlicht.
Duitsland, 1925. 90 minuten. Regie: E.A. Dupont.
Muzikaal begeleid, op basis van operafragmenten door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (sopraan). o.a. Lantaren/Venster, 27 februari 2005 & Filmhuis Den Haag, voorjaar 2004 en 21 maart 2005.
Regisseur E.A. Dupont behoort tot een van de grootmeesters van de Weimarperiode, met onder andere Varieté (ook uit 1925).
Actrice Lil Dagover vertolkt op de rol van de getalenteerde zangeres Toni. Tegen haar zin gaat ze in zee met een rijke fabrikant die haar beloofd te steunen in haar carrière. Hij dwingt haar echter tot een huwelijk met hem en verbiedt haar vervolgens te zingen. Toni is vervuld van haat en vertelt alles aan haar minnaar, de jonge Italiaan Raimond. De jongeman vergiftigd de starre echtgenoot. Toni kan nu haar carrière als operazangeres beginnen, maar vol berouw verlaat ze haar minnaar. Tijdens de première van een opera over een moordenares, krijgt ze vreselijke visioenen van haar vermoorde man.
 
De muziekkeuze van pianist Wim van Tuyl en sopraan Pien Straesser was gebaseerd op operafragmenten. Dit sloot perfect aan bij het thema van die film: het leven is een opera, een klassieke tragedie vol gefnuikte talent, echtelijke machtswellust, een fatale misstap en te laat berouw. Der Demütige und die Sängerin gaat over schuld door intentie en te late wroeging.

Bron: Erik Daams, programmakrant Filmhuis Den Haag.

P.S.
In de Weimar cinema is er nog meer huwelijksellende te vinden, onder andere in ...
  • ABWEGE (G.W. Pabst, 1928), met Brigitte Helm als mooie trofee-vrouw die zich beklemt voelt in het saaie huwelijk met een echtgenoot die haar verwaarloost. Beklemmend en huiveringwekkend, met een zeer levendige en realistische sequentie in een drukke nachtclub, gevuld met mensen die geforceerd om elkaar heen draaien, zich verliezend in alcohol, drugs en verveling. De film werd gerestaureerd in 1998, voorzien van een score uitgevoerd door het ensemble Kontraste, uitgezonden op ARTE.