EYE - Filmconcerten in het Vondelpark-paviljoen, 1995-2012




Filmconcerten in het Vondelpark
een inventarisatie door Peter Bosma
april 2012
foto: collectie EYE Film Instituut Nederland
 
De filmvertoningen in het Vondelpark-paviljoen begonnen op 29 oktober 1974, aanvankelijk was slechts 1 filmzaal in gebruik.  In het seizoen 1990 -1991 werd het Vondelpark paviljoen ingrijpend verbouwd. Vanaf 1991 zijn twee filmzalen beschikbaar (de Grolsch-zaal en de VSB-zaal). In 1996 worden de twee filmzalen in het Vondelpark paviljoen opnieuw verbouwd. De capaciteit wordt 80 stoelen in de Parisien-zaal (met het historische bioscoopinterieur van 1924) en 84 stoelen in de andere zaal. 
In 2010 werd het Filmuseum een onderdeel van EYE Film Instituut Nederland, in 2012 verhuisde de organisatie naar het nieuwe gebouw op Overhoeks, aan de overkant van het IJ.
 
Het Nederlands Filmmuseum heeft een internationale reputatie opgebouwd op het vlak van live muzikale begeleiding van zwijgende films. De grondlegger van deze reputatie was Eric de Kuyper, adjunct directeur van 1988 tot en met 1991. Als geboren Brusselaar kende hij de traditie van het Koninklijk Filmarchief, waar vanaf de jaren vijftig dagelijks twee zwijgende films werden vertoond, live begeleid door een poule van bijzonder ervaren pianisten (voor de actualiteit zie www.cinematek.be, na de verbouwing in 2008 werd de frequentie van filmconcerten teruggeschroefd naar een nog steeds indrukwekkend maandelijks gemiddelde).
Eric de Kuyper vroeg Stefan Ram de traditie van filmconcerten in Amsterdam op te starten. Hij moest na enige jaren wegens gezondheidsproblemen zijn werkzaamheden neerleggen. Zijn opvolger werd Martin Ruiter.
 
Enkele Filmmuseum projecten waaraan Stefan Ram heeft meegewerkt:
  • 1990: pianobegeleiding bij ERDGEIST (Leopold Jessner 1922), onder andere gepresenteerd op Il Cinema Ritrovato, Bologna 1990.
  • 1990-1994: diverse programma’s van vroege zwijgende films en toverlantaarnvoorstellingen, met explicateur/zanger Bart Oomen.
  • Oktober 1992: RASKOLNIKOV (Robert Wiene 1923), gerestaureerde versie met Stefan Ram (piano) en Ton van Erp (contrabas, pandemonium).
  • 1995? De expeditiefilm – BY AEROPLANE TO PYGMYLAND (1926), geluidsband: Stefan Ram.
  • November 1995: de expeditiefilm HART DER DUISTERNIS: Beelden van Afrika 1910-1930 & SAMBA, DER HELD DES URWALDS: 'een becommentarieerde compilatie van fragmenten uit bioscoopfilms over Afrika'. (samenstelling: Peter Delpeut, muziek: Stefan Ram, verteller: Johan Leysen).
  • December 1995: ‘Symphony in E-motion’ (1995/1996), begeleid door het Max Tak Orkest.
  • Januari 2006: de multimediale toneelvoorstelling TOEN ‘T LICHT VERDWEEN (regie: Bart Oomen, tekst: Céline Linssen, spel: Willeke van Ammelrooy, dramaturgie: Stefan Ram)
 
Seizoen oktober 1995 - mei 1996
“Silent Classics 1895-1930” : 12 programma’s, 6 filmtheaters, 43 voorstellingen
  • TERRA NOVA (Gerard Rutten, 1932). Soundtrack met reconstructie van originele muziek van Hans Brandts Buys.
  • PANTSERKRUISER POTEMKIN (Sergej Eisenstein, 1925). Soundtrack.
  • QUEEN KELLY Erich von Stroheim, 1928). Soundtrack
  • HÄXAN (Benjamin Christensen, 1922). Begeleid Ton van Erp (pandemonium)
  • DAS KABINETT DES DR. CALIGARI (Robert Wiene, 1920). (piano)
  • THE KID (Charlie Chaplin, 1921) (piano)
  • THE GENERAL (Buster Keaton, 1927) (piano)
  • THE LAST OF THE MOHICANS (Maurice Tourneur, 1920) (piano)
  • VISAGES D’ENFANTS (Jacques Feyder, 1925) (piano)
  • HET GEHEIM VAN DELFT (Maurits H. Binger, 1917) (soundtrack, compositie Henny Vrienten)
  • DIE PERÜCKE (Berthold Viertel, 1924) (piano)
  • Compilatieprogramma vroege cinema (piano)
 
Voorjaar 1995: “Oud-Hollands Melodrama”: Compilatie van vier zwijgende Nederlandse films, mett nieuwe composities van Henny Vrienten, Willem Breuker, Henk Alkema en Marc van Vugt, uitgevoerd door het Basho Ensemble o.l.v. Jurrien Sligter.
 
Mei 1996: “Een Scherzo van Scherven”: compilatie van vroege films, samengesteld door Stan Lapinski. Score van muziekfragmenten samengesteld door Werner Herbers, uitgevoerd door de Ebony Band.
 
Seizoen 1996-1997 seizoen 1997-1998 (feb-dec 1997)
“Silent Treasures 1915-1930”: 10 films, Filmmuseum 7 filmtheaters, 40 voorstellingen.
Pianobegeleiding afwisselend door: Charles Janko, Frank Mol, Wim van Tuyl, Yvo Verschoor.
  • FILIBUS (Mario Roncoroni, 1915), pianobegeleiding
  • HARAKIRI (Fritz Lang, 1919), pianobegeleiding
  • Februari 1997: LA BELLE DAME SANS MERCI (Germaine Dulac, 1920), Maud Nelissen (piano), Willem Korteling (tenor), Wynanda Zeevaarder (sopraan). Tevens vertoond op IFFR 1996.
  • L’ATLANTIDE (Jacques Feyder, 1921), pianobegeleiding
  • SATURDAY NIGHT (Cecil B. DeMille, 1921), pianobegeleiding
  • HANNELES HIMMELFAHRT (Urban Gad, 1922), pianobegeleiding
  • BLOOD AND SAND (Fred Niblo, 1922), Charles Janko (piano), Eric Vaarzon Morel (gitaar).
  • RASKOLNIKOV (Robert Wiene, 1923), pianobegeleiding
  • DOWNHILL (Alfred Hitchcock, 1927), pianobegeleiding
  • LUCKY STAR (Frank Borzage, 1929), pianobegeleiding
 
De serie ‘Silent Kids’ (seizoen 1998-1999)
  • ‘Rin Tin Tin, de wolfshond’, met Yvo Verschoor (piano) & Anton Groothuis (verteller), 1995. Gebaseerd op WHERE THE NORTH BEGINS (1923).
  • ‘Oscar de Olifant’, met Yvo Verschoor (piano) & Berry Eggink (verteller), 1997. Gebaseerd op THE SOUL OF THE BEAST (1924).
  • ‘Bébé schrijft een opstel’, met Yvo Verschoor (piano) & Anton Groothuis (verteller), 1996. Gebaseerd op zeven Franse korte komedies uit de jaren tien, geregisseerd door Louis Feuillade, geproceerd door Gaumont. Een serie van one reelers rondom de deugniet Bébé (vertolkt door de 5-jarige René Dary).
  • ‘Het mysterie van de zuidpool’ (regie: Frank Roumen 1998, hernomen in 2005). Met: Berry Eggink (verteller) en Yvo Verschoor (piano). Gebaseerd op SOUTH (1919) en de found footage filmbewerking hiervan door Peter Delpeut: THE FORBIDDEN QUEST (1992). Frank Roumen maakte daarna onder andere ook de voorstelling ‘Vliegenier junior & de Lindberghvlucht’ (1999).
  • 'Deugnieten en dergelijke', waarin een explicateur vijf korte films sprekend en zingend toelicht. Met: Stan Ras (explicatie en zang) en Wim van Tuyl (piano).
  • Alice in Cartoonland: zes vroege Disney-films, 1924-1927 (met pianobegeleiding).
  • THE KID (Charlie Chaplin, 1921), met pianobegeleiding.
  • THE CIRCUS (Charlie Chaplin, 1928), met pianobegeleiding.
  • een programma met drie korte films van Buster Keaton: HIS WEDDING NIGHT (1917), OUT WEST (1918), THE LOVE NEST (1923), met pianobegeleiding.
  • een programma met vijf korte films van de Russische animator Starevitsj (met pianobegeleiding).
De pianobegeleiding werd uitgevoerd door Charles Janko, Maud Nelissen, Wim van Tuyl, Yvo Verschoor.
 
Het Max Tak Orkest
Het Max Tak Orkest maakte een ontwikkeling door van begeleiding van zwijgende film, gericht op een jong publiek (familievoorstellingen/ kinderfilmconcerten), naar het maken van muziektheater voor de jeugd en educatieprojecten.
Het tournee-repertoire van het Max Tak Orkest bestond in de jaren negentig onder andere uit: THE KID (Chaplin), EEN CARMEN VAN HET NOORDEN (Maurits H. Binger & Hans Nesna, 1919), THE LODGER (Hitchcock, 1926) en OUT WEST (mei1992), ‘De reizende droom’ (1994), THE GOLDRUSH (1995), ‘Symphony in E-motion’ (1995/1996), ‘Feeërieken’ (19..).
Aankondiging Symphony in E motion: " Rond de jaarwisseling presenteert het Nederlands Filmmuseum in Amsterdam een nieuwe voorstelling van het Film- en Dansorkest Max Tak. Symphony in E motion is een symfonie in vier delen voor zwijgende film en orkest: het live uitgevoerde muzikale arrangement wordt begeleid door een compilatie van filmfragmenten uit het archief van het Filmmuseum. Het programma bestaat, net als een klassiek-romantische symphonie, uit vier delen: Expositie, Romance, Scherzo en Finale. De filmcompilatie is samengesteld door Stefan Ram, de muziek is samengesteld (en deels gecomponeerd) door Leonard van Goudoever. Voor het eerst werd in een samenwerkingsproject van Orkest Max Tak en het Filmmuseum zowel muziek als film speciaal voor het programma vervaardigd. De voorstelling is bedoeld als "een ode aan de emotionele zeggingskracht van de zwijgende film". Van 28 december t/m 3 januari” (de Filmkrant 163 (januari 1996) www.filmkrant.nl).
Website van het orkest: www.maxtak.nl. Artistieke leiding en dirigent: Leonard van Goudoever, Zakelijke leiding en bassist: Arjen Berendse.
 
The Sprockets
Pianist Maud Nelissen specialiseerde zich in het begeleiden van zwijgende film en het componeren van scores. Vanaf 2001 begon ze een serie familievoorstellingen met haar orkest ‘The Sprockets’ (zie www.sprockets.nl). Maud Nelissen stelde een tournee-repertoire van familievoorstellingen samen, in samenwerking met de stichting Openlucht Bioscoop (www.olb.nl) en stichting Film in Concert (in juni 2006 opgeheven). Naast Nederlandse (film)theaters en concertzalen werden deze voorstellingen ook gepresenteerd op internationale festivals (o.a. Pordenone 2005).
Een gedeelte van hun portfolio staat op www.olb.nl: ‘Lachen is Goud’ (2001), ‘Stilte voor de lach’ (2002), ‘Oude films, nieuwe blikken I’ (2003), ‘Oude films, nieuwe blikken II’ (2005) en ‘Kiriki’ (Oude films, nieuwe blikken III – 2007).
The Sprockets bestaat uit: Maud Nelissen (piano), Frido ter Beek (saxofoons), Daphne Balvers (saxofoons), Marco Ludemann (mandoline, banjo), Rombout Stoffers (slagwerk), Jasper Somsen (contrabas). Zie www.maudnelissen.com
 
 
Seizoen september 1999 - april 2000
“Het tegengif van de Filmliga”:
15 reconstructies van Filmligavoorstellingen en 8 distributiepakketten, onder andere: 
  • MENSCHEN AM SONNTAG (Robert Siodmak, 1930), begeleid Wim van Tuyl (met 78-toeren platen) begeleid door het Alliage Orkest, met een nieuwe score van Frank van Berkel, Joop van Brakel, Arthur Sauer en Michiel Scheen.
  • DE MOEDER (Vsevolod Poedovkin, 1926), begeleid door Charles Janko.
  • UN CHAPEAU DE PAILLE D’ITALIE (René Clair, 1927), begeleid door Yvo Verschoor (piano).
  • KAIN EN ARTEM (Pavel Petrov-Bytov, 1929), begeleid door Greetje den Oude (accordeon), Oliver de Jonge (viool) en Wouter Popma (slagwerk).
Najaar 1999: “De cinema van de jaren tien”, 3 compilatieprogramma’s:
  • “A la Campagne. Het platteland in de Franse film uit de periode 1905-1915”. Begeleid door Maud Nelissen (piano), Rombout Stoffers (slagwerk) en Winanda Zeevaarder (zang) en leerlingen van de Muziekschool Amersfoort.
  • “Changing Society. De veranderende samenleving in de Amerikaanse film uit de periode 1910-1915”.
  • "Amore e Lotta. Liefde en strijd in de Italiaanse film uit de periode 1905-1915”.
“ Dutch Silent Film”:
12 programma’s, vanaf november 2000, onder andere: 
  • HET GEHEIM VAN DELFT (Maurits H. Binger, 1916-17), met een score van Henny Vrienten, uitgevoerd door het Basho Ensemble o.l.v. Jurrien Sligter.
  • WEERGEVONDEN (Louis H. Chrispijn Sr, 1914), begeleid door Greetje de Oude (accordeon) en Wynanda Zeevaarder (zang).
  • TOEN ’T LICHT VERDWEEN (Maurits H. Binger, 1918), begeleid door Charles Janko (piano, harmonium) en Pien Straesser (zang).
  • EEN CARMEN VAN HET NOORDEN (Maurits H. Binger & Hans Nesna, 1919), begeleid doorWim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang).
  • DE ZWARTE TULP (Franklin A. Richardson & Maurits H. Binger, 1921), begeleid door Charles Janko (kerkorgel).
  • HET WRAK IN DE NOORDZEE (Theo Frenkel sr, 1915), begeleid door Yvo Verschoor (piano).
  • RAWANA (Henk Alsem, 1932), begeleid door Charles Janko (piano, vibraphone).

“Europese Stille Sterren: Het eeuwige romantische verlangen”
(Asta Nielsen, Greta Garbo, Lil Dagover, Henny Porten, Marlene Dietrich, Suzanne Grandais),
1 t/m 21 maart 2001, 18 programma’s.

 
Seizoen 2002-2003
“Van de kolonie niets dan goeds. Nederlands-Indië in Beeld 1912-1942”: oktober-december 2002.
 
“Stilte AUB”: 9 films, Filmmuseum 3 filmtheaters, 52 voorstellingen sept 2002-juni 2003
  • 29 en 30 september 2002: DOWNHILL (Alfred Hitchcock, 1927). Begeleiding: Tosti Kwintet: Martijn van de Linde (viool), Willem van Baarsen (viool), Noortje Köhne (altviool), Saartje van Camp (cello) en Martin de Ruiter (piano).
  • 27 en 28 oktober 2002: SOUTH (Frank Hurley, 1914). Begeleiding: Charles Janko (piano) en Yens & Yens (‚de snaren‘).
  • 24 en 25 november 2002: EN RADE (Alberto de Cavalcanti, 1927). Begeleiding: Martin de Ruiter (bandoneon), Tatjana Koleva (marimba) en Emile Visser (cello).
  • 29 en 30 december 2002: BLOOD AND SAND (Fred Niblo, 1922). Begeleiding: Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (sopraan).
  • 26 en 27 januari 2003: SUBMARINE (Frank Capra, 1928). Begeleiding: Charles Janko (piano) en Ton van Erp (pandemonium en contrabas).
  • 23 en 24 februari 2003: RASKOLNIKOV (Robert Wiene, 1923). Begeleiding: Wim van Tuyl (piano), Tom Manders (bariton) en Diederik Meynckens (contrabas).
  • 30 en 31 maart 2003: FUHUO DE MEIGUI (De Roos van Pu Chui) (Hou Yao, Li Minwei, 1927). Begeleiding: Catherine Reijans (fluit), Martine Belderok (klarinet) en Ilonka van den Bercken (cello).
  • April 2003: eerste Filmmuseum Biënnale (in Vondelpark filmzalen, Cinerama, Tuschinski, Concertgebouw, Paradiso). Zie http://lisa.filmmuseum.nl/biennale03/html/index-103.html
  • 25 en 26 mei 2003: THE CAT AND THE CANARY (Paul Leni, 1927). Begeleiding: Yvo Verschoor (piano, synthesizer), Mike Wilcox (viool).
  • 27 en 28 juni 2003: THE VALLEY OF HUNTED MEN (Richard Thorpe, 1928). Begeleiding: Yvo Verschoor (piano, synthesizer, tape, samples).
 
Seizoen 2003-2004
  • December 2003: programma ‘Unseen Cinema’: 22 compilatieprogramma’s met pianobegeleiding door Yvo Verschoor, Wim van Tuyl, Charles Janko, Donald Sosin.
  • 13 december 2003: Bits & Pieces, twee compilatieprogramma’s begeleid door Yvo Verschoor (piano), tijdens de Eerste Amsterdamse Film Nacht.
  • 18 en 19 december 2003: THE WINGS (Mauritz Stiller, 1916), begeleid door Yvo Verschoor (piano).
  • 3 maart 2004: Comedy conserveringen (CAMPING OUT; HELLO SAILOR; A RASBERRY ROMANCE), begeleid door Wim van Tuyl (piano).
  • April 2004: Carl Theor Dreyer programma, met BLADZIJDEN UIT SATANS BOEK (1919, begeleid door Wim van Tuyl, piano); DIE GEZEICHNETEN (1921, begeleid door Yvo Verschoor, piano); GIJ ZULT UW VROUW EREN (1925, begeleid door Charles Janko, piano); MIKAËL (1924, begeleid door Charles Janko); DE PRESIDENT (1918, begeleid door Wim van Tuyl); LA PASSION DE JEANNE D’ ARC (1928, beleid door Charles Janko, Wim van Tuyl, Yvo Verschor); DER VAR ENGANG (1922, dvd met pianobegeleiding door Neil Brand).
  • 17 en 23 juni 2004: BET NAAR DE OLYMPIADE (Theo Frenkel Sr., 1928), begeleid door Wim van Tuyl (piano).
 
Stilte AUB / Filmklassiekers: seizoen september 2004 – juni 2005
8 films, Filmmuseum 4 filmtheaters, 38 voorstellingen
  • September 2004: DE MAN DIE ZIJN GEHEUGEN VERLOOR – F.Ermler, USSR, 1929. Muzikale begeleiding, op basis van Russische liederen: Martin de Ruiter (accordeon), Annie Tangberg (cello), Alan Belk (zang).
  • Oktober 2004: NACH DEM GESETZ – Willy Grunwald, Duitsland, 1919. Muzikale begeleiding op basis van partituren met oorspronkelijke bioscoopmuziek: Wim van Tuyl (piano) en het Tosti Strijktrio.
  • November 2004: DOKTER X – Robert Dinesen, Denemarken 1915. Muzikale begeleiding door Charles Janko (piano) en Ton van Erp (contrabas, elektronica).
  • Januari 2005: VOOR HET VOETLICHT – E.A. Dupont, Duitsland, 1925. Muzikaal begeleid, op basis van operafragmenten door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (sopraan).
  • Februari 2005: QUO VADIS? - G. d’Annunzio & G. Jacoby, Italië, 1924. Muzikaal begeleid door een jazz trio: Yvo Verschoor (piano), Niels Tausk (trompet en contrabas) en Tjeerd Klapwijk (slagwerk).
  • Maart 2005: HANNELE'S HEMELVAART – P.Urban, Duitsland, 1922. Muzikale begeleiding, gebaseerd op liederen uit het begin van de 20e eeuw: Charles Janko (piano) en Marjanne Sellegers (sopraan).
  • April 2005: STRAIGHT SHOOTING – John Ford, VS, 1917. Muzikale begeleiding, gebaseerd op western-songs: Yvo Verschoor (piano) en Martin de Ruiter (accordeon).
  • Mei 2005: A COUPLE OF DOWN AND OUTS, W. Summers & W.Townend, UK 1923. Muzikale begeleiding Martin de Ruiter (accordeon) en Tatjana Koleva (percussie).
  • Mei 2005: 2e Filmmuseum Biënnale, met o.a. BEYOND THE ROCKS. Zie http://lisa.filmmuseum.nl/biennale05/programma/programma-az.html
  • Juni 2005: “Helden en Heldinnen”, met o.a. MAJOOR FRANS (Maurits H. Binger, 1916) A WOMAN OF TOMORROW (Pjotr Tsjardynin, 1914) DIE SCHWARZE KUGEL & VITTORIA O MORTE.
 
Cinema Concerten, seizoen 2005-2006
  • 22 Oktober 2005: ‘Cinema Invisible’, compilatieprogramma met LA COQUILLE ET LE CLERGYMAN (Germaine Dulac, 1928), L’ÉTOILE DE MER (Man Ray, 1928), ENTR’ACTE (René Clair, 1928), begeleid door Wim van Tuyl, piano. Aangevuld met geluidsfilm TOWERS OPEN FIRE (Antony Balch, 1963).
  • 10 december 2005: OKTJABR (Sergej Eisenstein, 1927), begeleid door Yvo Verschoor, piano.
  • Februari 2006: Mary Pickford programma (5 films, 12 voorstellingen) en Annie Bos programma (5 films, 14 voorstellingen).
  • 5 maart 2006: SIGNORI GIURATI (Giuseppe Giusti, 1916) (tevens IFFR februari 2006), begeleid door Pien Straesser (sopraan), Gilbert den Broeder (piano) en Martin de Ruiter (geluidstrack)
  • 23 april 2006: THE LAST OF THE MOHICANS (Maurice Tourneur, 1920), begeleid door Yvo Verschoor (piano) en Mariken Verheul (viool), Martin de Ruiter (soundtrack).
  • 21 mei 2006: DAS KABINETT DES DR. CALIGARI (Robert Wiene, 1920), begeleid door Charles Janko (piano) en Martin de Ruiter (accordeon). Vooraf Raid Paris Monte Carlo en deux heures... (Georges Meliès, 1905).
  • 18 juni 2006: LA CHUTE DE LA MAISON USHER (Jean Epstein, 1928), begeleid door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang). Vooraf Niemeyer pijptabak (1923) en Monteeren van de Citroën lichtreclame op de Effeltoren (1930).
 
Cinema Concerten, seizoen 2006-2007
  • 8 oktober 2006: VROUWENLIJDEN (Jaap Speyer, 1919), met live muziek gecomponeerd en uitgevoerd door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, faculteit Kunst, Media & Techniek. Zie http://www.peterbosma.info/?p=blog&blog=52
  • 5 november 2006: SUBMARINE (Frank Capra, 1928), begeleid door Martin de Ruiter (accordeon, soundtrack), Jacqueline Hamelink (cello), Florian Zenker (gitaar) en Maaike Everts (contrabas).
  • 3 december 2006: DER ANWALT DES HERZENS (Willem Thiele, 1927), begeleid door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang).
  • 7 januari 2007: NOSFERATU, EINE SYMPHONIE DES GRAUENS (F.W. Murnau, 1921), begeleid door Charles Janko (piano) en Ton van Erp (pandemonium).
  • 4 februari 2007: LA SIRÈNE DES TROPIQUES (M. Nalpas & H. Etiévant, 1927), begeleid door Martin de Ruyter (accordeon, soundtrack), Annie Tangberg (cello), Florian Zenker (gitaar), Erik Winkelmann (contrabas).
  • 4 maart 2007: ASSUNTA SPINA (Gustavo Serena, 1915), begeleid door Charles Janko (piano) en Marianne Selleger (zang)
  • april 2007: 3e Filmmuseum Biënnale.
  • 6 mei 2007: Nederlands Avant-garde programma, begeleid door Annie Tangberg (cello) en Florian Zenker (elektrische gitaar).
  • mei 2007: MEYER AUS BERLIN (Ernst Lubtisch, 1918), begeleid door Yvo Verschoor (piano) en Marike Verheul (viool).
 
Cinema Concerten, seizoen 2007-2008
  • 7 oktober 2007: FATALE, een compilatie van 5 vroege films en TROTTADAM (2006), samengesteld door Karel Doing, begeleid door Rita Knuistingh Neven (piano) en Andrea Emonds (stem).
  • 4 november 2007: BLACKMAIL (Alfred Hitchcock, 1929), begeleid door Frank van Berkel (contrabas), Martin de Ruiter (accordeon), Andreas Suntrop (gitaar).
  • 9 december 2007: THE MATINEE IDOL (Frank Capra, 1928), begeleid door Charles Janko (piano), Ton van Erp (contrabas).
  • 6 januari 2008: DER MANDARIN (Fritz Freisler, 1918), begeleid door het Max Tak Orkest: Debora Vollebregt (viool), Frederike Maus (cello), Rudi van Hest (klarinet), Daniel Lehmann (contrabas), Martin de Ruiter (compositie en accordeon).
  • 3 februari 2008: THE TOLL OF THE SEA (Chester M. Franklin, 1922), Muziek van Puccini, uitgevoerd door Gilbèrt den Broeder (piano), Jan Koomen (viool) en Pien Straesser (zang).
  • 2 maart 2008: KIF TEBBI (Mario Camerini, 1928), begeleid door Yaniv Jachum (saxofoon), martin de Ruiter (bandoneón), Erik Winkelmann (contrabas).
  • 6 april 2008: ELISO (Nikoloz Shengelaja, 1928), begeleid door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (sopraan).
  • 4 mei 2008: THE IRON MASK (Allan Dwan, 1929), begeleid door Yvo Verschoor (piano) en Marike Verheul (viool).
 
Cinema Concerten, seizoen 2008-2009
  • 12 oktober 2008: UN CHAPEAU DE PAILLE D’ITALIE (René Clair, 1927), begeleid door Yvo Verschoor (piano) en Milan Bonger (saxofoons).
  • 9 november 2008: LA COQUILLE ET LE CLERGYMAN (German Dulac, 1928) & L’INVITATION AU VOYAGE (Germaine Dulac, 1927), begeleid door Andreas Suntrop (elektrische gitaar) en Martin de Ruiter (accordeon en soundtrack).
  • 14 december 2008: PANTSERKRUISER POTJOMKIN (Sergej Eisenstein, 1925), begeleid door Matt Darriau’s Paradox Trio, New York.
  • 11 januari 2009: AFGRUNDEN (Peter Urban Gad, 1910) & DAS MÄDCHEN OHNE VATERLAND (Peter Urban Gad, 1912), begeleid door Vera van der Bie (viool), Alex Welch (altviool) en Annie Tangberg (cello).
  • 8 februari 2009: DIE BÖRSENKÖNIGIN (Edmund Edel, 1916), begeleid door het Trio New Amsterdam: Catherine Reijans (fluit), Martine Belderok (klarinet) en Ilonka van den Bercken (cello).
  • 8 maart 2009: FIOR DI MALE (Carmine Gallone, 1914), begeleid door Wim van Tuyl (piano) en Pien Straesser (zang).
  • 12 april 2009: LA PASSION DE JEANNE D’ARC (Carl Theodor Dreyer, 1928), begeleid door Tatiana Koleva (percussie) en Martin de Ruiter (accordeon, piano).
  • 10 mei 2009: THE QUITTER (Joseph Henabery, 1929), begeleid door het Michiel Münninghoff-kwartet.
 
Cinema Concerten, seizoen 2009-2010
  • September 2009: DOWNHILL (Alfred Hitchcock, 1927), begeleid door Vera van der Bie (viool), Alex Welch (atviool), Jur de Vries (cello) en Martin de Ruiter (piano). Reconstructie van muzikale begeleiding uit de jaren twintig, op basis van materiaal uit de collectie bladmuziek van het Filmmuseum.
  • Oktober 2009: RED HEROINE (Wem Yimin, 1929), begeleid door het Amerikaanse ensemble Devil Music.
  • 27 oktober 2009: UNESCO Audiovisueel erfgoeddag, complilatieprogramma met films uit 1909, begeleid door Wim van Tuyl (piano).
  • November 2009: NOSFERATU – EINE SYMPHONIE DES GRAUENS (F.W. Murnau, 1921), begeleid door Joachim Buarenz (piano).
  • December 2009: HAMLET (Svend Gade & Heinz Schall, 1920), begeleid door Marin de Ruiter (bandoneón, soundtrack), Andreas Suntrop (elektrische gitaar, live elektronica), Pien Straesser (zang, viool).
  • Januari 2010: THE KID (Charles Chaplin, 1921), begeleid door Yvo Verschoor (piano) en Marike Verheul (viool).
  • Februari 2010: SUNRISE – A SONG OF TWO HUMANS (F.W. Murnau, 1927), begeleid door Kevin Toma (piano en sound track).
  • Maart 2010: OUR HOSPITALITY (Buster Keaton & John G. Blystone, 1923), begeleid door Arend Niks (drums), Jan van Duikeren (trompet), Andreas Suntrop (elektrische gitaar), Mick Paauwe (babybass).
  • April 2010: 4e Film Biënnale
 
Cinema Concerten, seizoen 2010-2011
  • 10 oktober 2010: VISAGES d’ENFANTS (Jacques Feyeder, 1923), begeleid door Sarah Loerkens (viool), Michael Feves (cello), Richard Feves (contrabas), Wim van Tuyl (piano).
  • 27 oktober 2010: UNESCO Audiovisueel erfgoeddag, complilatieprogramma met films uit 1910, begeleid door Wim van Tuyl (piano).
  • 14 november 2010: ROBIN HOOD (Allan Dwan, 1922), begeleid door Maud Nelissen (piano), Frido ter Beek (saxofoons), Rombout Stoffels (percussie, accordeon).
  • 12 december 2010: LA TERRE (André Antoine, 1921), begeleid door Martin de Ruiter (accordeon), Annie Tangberg (cello) en Janneke Groesz (fluit).
  • 9 januari 2011: BERLIN DIE SINFONIE DER GROSSSTADT (Walter Ruttmann, 1927), begeleid door Leo van Oostrom (saxofoons, klarinetten, DJ, Gerauschmacher), David Kweksilber (saxofoons, klarinetten, accordeon, Gerauschmacher).
  • 13 februari 2011: MAT (De Moeder, Vsevolod Poedovkin, 1926), begeleid door het EnAccord Strijkkwartet: Ilka van der Plas (viool), Helena Druwe (viool), Rosalinde Kluck (altviool), Mette Seidel (cello) en Martin de Ruiter (soundtrack).
  • 13 maart 2011: METROPOLIS (Fritz Lang, 1927). Score: Gottfried Huppertz, uitgevoerd door Joachim Bärentz (piano).
  • 10 april 2011: THE DOCKS OF NEW YORK (Josef von Sternberg, 1928), begeleid door Alexandru Simu (saxofoon, klarinet), Mathias Konrad (trombone), Cord Heineking (contrabas) en Martin de Ruiter (piano, accordeon).
Tevens in april 2001 in het Sternberg retrospectief: THE LAST COMMAND (1928, begeleid door Wim van Tuyl, piano), UNDERWORLD (1927, begeleid door Maud Nelissen, piano) en THE SALVATION HUNTERS (1925, begeleid door Yvo Verschoor, piano).


Cinema Concerten, seizoen 2011-2012
  • 9 oktober 2011: OKTYABR (October, Ten Days That Shook the World), Sergei Eisenstein, USSR 1928. Begeleid door pianolist Kasper Janse met Russische muziekrollen op pianola en filmpianist Yvo Verschoor met geïmproviseerde muziek. Zie: http://www.eyefilm.nl/oktober.
  • 27 oktober 2011: UNESCO Audiovisueel erfgoeddag, compilatieprogramma als hommage aan de Desmet collectie. PADRE (Giovanni Pastrone, 1912) begeleid door Martin de Ruiter (piano) en Jacob Plooij (viool), Vera van der Bie (viool), Isabella Petersen (altviool) en Annie Tangberg (cello). De score was gebaseerd op het partiturenarchief van EYE. Het voorprogramma bestond uit twee korte films: TRIPOLI (documentaire, 1912) en LE HOMARD (Léonce Perret, 1912) en een presentatie van EYE archivaris Piet Dirkx over de betekenis van Desmet voor de bioscoopcultuur en de rijkdom van het Desmet-bedrijfsarchief. De collectie is sinds 1957 in beheer van het Filmmuseum (nu EYE Film Instituut Nederland). In de matinee was een besloten voorstelling georganiseerd voor genodigden, met een inleiding van Mark Paul Meijer en een presentatie van Soeluh van den Berg over de Desmet-affichescollectie. Daarna volgde vertoningen van een recente conservering (The Loyalties of Sylvia) en een ‘top hit’ uit de Desmet-filmcollectie, ingeleid door Elif Rongen. Zie: http://peterbosma.info/?p=uitgelicht&uitgelicht=48.
  • November 2011: STEAMBOAT BILL JR. (Charles Reisner, 1928). Live begeleiding door de jazzformatie Michiel Münninghoff Kwartet, met Michael Varekamp (trompet, bugel), Christof May (sax, klarinet) , Boris Oostendorp (contrabas) en Michiel Münninghoff (piano). Componist Michiel Münninghoff begeleidde met zijn kwartet in mei 2009 de stille film THE QUITTER (Joseph Henabery, 1929). Zie: http://www.eyefilm.nl/steamboat-bill-jr.
  • December 2011: DER LETZTE MANN (F.W. Murnau, 1924). Live begeleid door Joachim Bärenz (piano) en Pien Straesser (sopraan). Zij stelden de score samen en kozen een gevarieerde speellijst, variërend van Irving Berlins Puttin’ on the Ritz tot liederen van Arnold Schönberg en Jean Sibelius. Bijzonder zijn ook de liederen van de Duitse filmcomponist Theo Mackeben, die begin jaren dertig veel scores schreef voor de Ufa-Tonfilm in Berlijn. Zie: http://www.eyefilm.nl/der-letzte-mann.
  • 3 januari 2012: slotakkoord: herneming van MENSCHEN AM SONNTAG, begeleid door het Aliage Ensemble (dvd). Zie: http://www.eyefilm.nl/menschen-am-sonntag?show_id=374052.
  • 8 januari 2012: slotakkoord: herneming vanSUNRISE – A SONG OF TWO HUMANS (F.W. Murnau, 1927), live begeleid door Kevin Toma (piano en sound track). Zie: http://www.eyefilm.nl/sunrise-a-song-of-two-humans?show_id=374124

Naar de overkant van het IJ

EYE Film Instituut Nederland opende de deuren van de nieuwe locatie op 4 april 2012.
In de openingsweek werd tijdens de collectiedag van 6 april twee bijzondere filmconcerten gegeven:
 
1. De Bertha (Louis Hendricus Chrispijn sr., 1913) begeleid door Wim van Tuyl (paino). Met inleiding van EYE Collectiespecialisten Elif Rongen Kaynakci en Rixt Jonkman. Voorfilms (recente eigen restauraties van EYE):
  • A Pretty Dutch Town ca. 1910, kleur, 4’, Engelse tussentitels. Deze film laat Dordrecht  zien vanuit het water. De film werd gevonden in de collectie van The Cinema Museum (Groot-Brittannië) en werd in 2011 digitaal gerestaureerd.
  • La Peinture et les cochons 1912, Alfred Machin, Zw,  5’. Luchtige komedie over een schilder die verliefd wordt op een Volendams meisje.
  • Dutch Types ca. 1915, kleur, 4’. Deze handgekleurde film is in 2010 bij Lobster Films in Frankrijk gevonden en in 2011 gerestaureerd. De beelden laten het alledaagse leven zien in Veere en Arnemuiden in Zeeland met veel aandacht voor de bewoners in klederdracht en opnamen van grachten, havens en windmolens.
 
2. The Spanish Dancer (Herbert Brenon, 1923) begeleid door: Sebastiaan van Delft (bioscooporgel), Jacob Plooij (viool), Kay Sleking (gitaar), Pien Straesser (sopraan), Martin de Ruiter (piano, compositie en muzikale leiding).
Inleiding door filmhistoricus David Robinson, EYE collectiespecialist Elif Rongen en filmrestaurator Annike Kross.

De serie 'Cinema Concerten' wordt hervat met een regelmaat van elke 2e zondag van de maand (op 8 april 2012 was er een reprise van THE SPANISH DANCER) aangevuld met elke 4e zondag van de maand een live jazz begeiding: op 22 april 2012 werd BLACKMAIL (Alfred Hitchcock, 1929) vertoond, begeleid door jazzgroep BRUUT!
 

Zie op deze website onder andere ook :

Aanbevolen literatuur
  • Fossati, Giovanna, From Grain to Pixel. The Archival Life of Film in Transition, Amsterdam (Amsterdam University Press) 2009.
  • Hendriks, Annemieke, Huis van illusies; de geschiedenis van Paviljoen Vondelpark en het Nederlands Filmmuseum Amsterdam: uitgeverij Bas Lubberhuizen, 1996.
  • Houten, Theodore, Silent Cinema Music in the Netherlands: the Eyl/Van Houten Collection of Film and Cinema Music in the Nederlands Filmmuseum, Buren: F. Knuf, 1992.

Links