EYE - Out Yonder (1917)


De actualiteit van de zwijgende film. Een blogtekst van Peter Bosma



Out Yonder is een melodrama gesitueerd rondom een vuurtoren.
Het verhaal bestaat uit een heldere tweedeling: er is de wereld van de rijkelui op de luxe boot, dit is het domein van de daadkrachtige held (hij is omringd met een gezelschap dat bestaat uit een aardige oude tante en een hopeloos jaloerse jonge verloofde, aangevuld met enkele profiteurs en leeglopers) en er is de wereld van nette armoede in het krappe interieur van de vuurtoren. Hier woont de jonge dappere heldin met haar oude vader die een vreselijk geheim koestert en hier loopt een afgunstige gemene schurk rond die vergeefs probeert de onvermijdelijke koppeling van de twee gelieven te voorkomen.
 
Naast de dreiging van vergankelijkheid van de films is ook sprake van de doem van vergetelheid. Tijdens de Filmmuseum Biënnale 2005 bijvoorbeeld ging destijds begrijpelijk genoeg de meeste publicitaire aandacht uit naar de presentatie van BEYOND THE ROCKS, maar daarnaast waren nog vele films te zien die minstens even uniek genoemd kunnen worden. Voorspelbaar genoeg raakten vele filmjuweeltjes ondergesneeuwd en werden ze genegeerd door pers en publiek.
Uit het programma van de Filmmuseum Biënnale 2005 wil ik hier het Amerikaanse melodrama OUT YONDER (1917) uitlichten. Ook van deze film werd een kopie teruggevonden in de nalatenschap van een Haarlemse filmverzamelaar en ook deze kopie werd zorgvuldig gerestaureerd. Naar mijn mening is OUT YONDER in vele opzichten een artistiek interessantere film dan BEYOND THE ROCKS. Slechts weinig mensen hebben de vergelijking tussen deze twee Amerikaanse melodrama’s kunnen maken, want OUT YONDER werd tot nog toe slechts enkele keren vertoond in Nederland en er is nog geen dvd-versie van gemaakt.
 
Een voorbeeld van de internationale digitale gemeenschap van cinefielen: het IMDB ‘user comment’ over OUT YONDER, geplaatst door F. Gwynplaine Mac Intyre (UK). Ze vermeldt dat ze de film gezien heeft tijdens de Filmmuseum Biennale 2005:
I saw 'Out Yonder' at Filmmuseum Vondelpark in April 2005; this is one more of the hundreds of films that were 'lost forever' only because nobody bothered looking for them properly. Fortunately, 'Out Yonder' is an entertaining film, starring the beautiful Olive Thomas. Her character here (named Flotsam!) is allegedly a tomboy, but the filmmakers are wisely unwilling to compromise this actress's beautiful looks. She is less glamorous than usual here, wearing a plain shift instead of a frock, and she wears one of those cunning make-up jobs that's meant to look as if she isn't wearing make-up. She's also wearing some beautiful sausage curls, a darker and simpler version of Mary Pickford's famous hairstyle.
'Out Yonder' has a plot that reminded me of several other stories, including 'Captain January', 'Shore Acres', 'Thunder Rock' and the true story of Grace Darling. The lack of originality in the script is more than offset, however, by strong performances from the entire cast, as well as proficient pacing from director Ralph Ince. (-)
All ends happily.'Out Yonder' has a plot right out of Victorian mellerdrammer, and I was not surprised to learn that this film was adapted from a stage play. The play must have been very creaky indeed. (And I wonder how they staged the nautical scenes.) But this film version is well-acted and impressively photographed, with some scenes that appear to have been shot day-for-night. 'Out Yonder' definitely transcends its moss-covered origins, and I'll rate this movie 8 out of 10.
Bron: www.imdb.com/title/tt0192409
 
Synopsis
Een gezelschap rijkelui is aan het spelevaren op hun jacht. Twee gasten gaan roeien en slaan om, ze worden gered door een stoer en vrolijk meisje. Ze is de dochter van de vuurtorenwachter, haar naam is Flotsam. De gastheer Edward is een rijke vrijgezel, hij raakt verliefd op het meisje. Maar aan boord van zijn jacht is ook een jonge vrouw die zich al als zijn verloofde beschouwt, en bij de vuurtoren loopt knecht John rond die met Flotsam hoopt te trouwen. Beide bijpersonages proberen de verbinding tussen heldin en held te saboteren, met insinuaties en met geweld. Dit lukt bijna, maar nodeloos te zeggen dat deze pogingen toch mislukken.
Daarnaast staat de nevenintrige van de vuurtorenwachter die een vreselijk geheim koestert, dat eerst moet worden uitgesproken om daarna een verrassende wending te kunnen krijgen, compleet met waanbeelden van zich schuldig voelende mannen. 
De climax is een indrukwekkende nachtelijke scène: de knecht John heeft het licht in de vuurtoren gedoofd, het jacht van de rijkelui richt de steven naar de kust om te hulp te snellen, maar dreigt op de rotsen te lopen. Flotsam ontsteekt een fel brandende fakkel en rent hiermee naar de rotsen. Dit is het begin van het happy end.
 
De vakman: regisseur Ralph Ince
De reputatie van de regisseur Ralph Ince (1887 - 1937) is ondanks een omvangrijk oeuvre (de site IMDB noemt 170 titels!) niet groot. Zijn broer Thomas H. Ince heeft de handboeken wel gehaald met zijn eigen studio, Ince City. Toch was Ralph een gedegen vakman, hij heeft het maximaal profijt gehaald uit de locatie van de vuurtoren. Het interieur wordt gedomineerd door de grote wenteltrap naar het lichtbaken, het exterieur bestaat uit prachtige klifrotsen en de woelige zee. Het visuele hoogtepunt van de film is de schitterende tweekleurige nachtscène waarbij het meisje met een fakkel zwaaiend over de rotsen rent, om het schip waar haar geliefde op zit te behoeden voor onheil.
Het 19e-eeuwse romantische verhaal met een happy end is door de regisseur in sterke beelden vertaald. Zo worden de twee gelieven in zijn mise en scène meteen vanaf het begin samen in een half totaal gezet, met de zee als achtergrond. Eerst gebeurt dit bij hun eerste ontmoeting aan boord van het jacht, daarna als ze samen neerstrijken op een rots aan de kust. Hun hoofden zijn dan al dicht bij elkaar, maar voor de bezegeling van hun liefde met de kus moeten we uiteraard toch nog lang wachten. Deze spanning wordt met zwier aan het eind ingelost.
 
De tragische star: Olive Thomas
De reputatie van de actrice Olive Thomas (1898 –1920) was ooit groot, ze was in de jaren tien een star, mede door films als LOVE’S PRISONER (1919) en THE FLAPPER (1920). In THE FLAPPER speelt ze een zorgeloos meisje, de titel werd spreekwoordelijk. De film is sinds 2005 beschikbaar op DVD in The Olive Thomas Collection van het label Milestone, met een score van Robert Isreal, de kopie kwam van The George Eastman House, zie www.milestonefilms.com). Olive Thomas verwierf echter haar grootste bekendheid door haar scandaleuze dood op jonge leeftijd.
 
Documentatie over Olive Thomas:
 
Documentatie over OUT YONDER
 
Credits
Out Yonder , VS, 1919, 56 minuten (17 b/s), getint, Nederlandse tussentitels (152 stuks). Nederlandse distributietitel: De vuurtoren in den storm. Regie: Ralph Ince. Scenario: gebaseerd op het toneelstuk The Girl from Out Yonder, van Pauline Phelps & Marion Short, bewerkt door Edward J. Montagne. Met: Olive Thomas (Flotsam), Huntley Gordon (Edward Elmer), Edward Ellis (Joey Clark, de vuurtorenwachter), Amos Bart (John Smiley, de knecht), Clarice Stapleton (Louise Prussing, de verloofde), Marie Coverdale (Mrs. Elmer, de tante).
Productie (copyright 20-12-1919): Selznick Pictures Corporation. Distributie: IMDB stelt: Select Pictures Corporation. Op de tussentitels staat: Well Film. Nederlandse distributie: Odeon Film, Den Haag (Barnstijn).
 
Vertoningen van OUT YONDER in Nederland
 
The love nest (Buster Keaton, 1923, 20 minuten), deze film is bewaard gebleven in de Tsjechische distributiekopie van Monopol Apollo Film in Praag/Brno.
 
Un amore selvaggio (Een onstuimige liefde), regisseur onbekend, Italië 1912, 25 minuten, getint.
“Het Filmmuseum heeft een bijzondere collectie vroege Italiaanse melodrama’s. Veel van deze films zijn alleen in het Filmmuseum bewaard. Het verloren gewaande Un amore selvaggio (1912) werd onlangs door het Filmmuseum teruggevonden.Het is de enige nog overgebleven film waarin de Napolitaanse acteurs Luisella en Raffaele Viviani samen te zien zijn. Luisella Viviani (1885-1968) was een gevierd zangeres van volksliederen. Haar broer Raffaele Viviani (1888-1950) was vooral bekend als toneelacteur. In de jaren twintig en dertig genoten de Viviani’s roem vanwege hun theateroptredens in de traditie van het Napolitaanse volkstoneel. In Un amore selvaggio, een onstuimig melodrama over liefde op het Siciliaanse platteland, bewezen zij te beschikken over het ideale arsenaal aan gepassioneerde gebaren en gezichtsuitdrukkingen. Un amore selvaggio werd op locatie in Sicilië opgenomen.” 
Bron: www.filmmuseum.nl.

  • Op maandag 22 oktober 2012 begeleidde Yvo Verschoor opnieuw OUT YONDER in Filmhuis Den Haag, dit keer in de serie ‘Silent Blondes’, en met toevoeging van A DREAM OR TWO AGO (James Kirkwood, 1916), met Mary Miles Minter. Zie ook: http://www.peterbosma.info/?p=blog&blog=61