leestrajecten filmnarratologie



Geslecteerde aanbevolen literatuur



De basis: enkele inleidingen filmnarratologie
  1. Bordwell, David & Kristin Thompson. Film Art: An Introduction. New York: Mc Graw-Hill, 2010 (9th ed). See also www.davidbordwell.net.
  2. Verstraten, Peter, Handboek Filmnarratologie, Nijmegen: Vantilt, 2006. Engelse vertaling: Film Narratology: Introduction to the Theory of Narrative, Toronto: Toronto University Press, 2009. 
  3. Lothe, Jakob, Narrative in Fiction and Film: An Introduction, Oxford; Oxford UP, 2000.
  4. Fabe, Marilyn, Closely Watched Films: an Introduction to the Art of Narrative Film Technique, Berkeley/Los Angeles: University of California Press, 2004.
  5. Pisters, Patricia, Lessen van Hitchcock: een inleiding in mediatheorie (hoofdstuk 2: Suspense en Surprise: Narratologie), Amsterdam: Amsterdam University Press, 2011 (4e druk).
  6. Driel, Hans van & Marc Westermann,’Het begrijpen van een speelfilm’, in: Peter Bosma (ed) Filmkunde: een inleiding, Nijmegen/Heerlen: SUN/Open universiteit, 1991, pp. 51-118.
  7. Monaco, James. How to Read Film. Movies, Media, Multimedia, Oxford: Oxford UP, 2008 (4th ed). See also www.readfilm.com.
  8. Lo Brutto, Vincent, Becoming Film Literate: The Art and Craft of Motion Pictures, Westport: Praeger, 2005.
  9. Armes, Roy, The Ambiguous Image: Narrative Style in Modern European Cinema, London: Secker & Warburg, 1976.

Zie ook
 
 
De best start voor kennismaking met Classical Hollywood
 
Scorsese geeft een sublieme master class in filmanalyse, met voorbeelden uit talloze Hollywood producties. De serie bestaat uit vier delen:
  1. "Director as Storyteller" analyzes the growth of distinctly American genres like the Western, the Musical and the Gangster film. Scorsese shows how changing attitudes caused these genres to evolve and take film to a darker, more challenging and morally ambiguous territory.
  2. "Director as Smuggler" examines the evolution of film noir, arguably the most influential post-war American film genre, in a cynical and bitter post Second World War America.
  3. "Director as Illusionist" studies the impact technical and technological innovations have had,
  4. "Director as Iconoclast" shows how rebel filmmakers destroyed the old production codes with their bold, innovative and challenging work.
Bron: http://apolloguide.com/mov_fullrev.asp?CID=237&Specific=1887
· Zie ook: Stern, Lesley The Scorsese Connection, London; Bfi, 1995.
 
Leestips filmnarratologie voor gevorderden
  1. Bordwell, David, Narration in the Fiction Film, Madison: University of Wisconsin Press, 1985.
Hoofdstuk 4 (‘Principles of Narration’) is beschikbaar op URL http://www.wordsinspace.net/course_material/mrm/mrmreadings/bordwell.pdf.
Een samenvatting van het boek is te vinden op mijn website: http://www.peterbosma.info/?p=boekbespreking&boekbespreking=16.
 
  1. Thompson, Kristin. Storytelling in the New Hollywood: Understanding Classical Narrative Technique. Cambridge: Harvard University Press, 1999.
  2. Turin, Maureen, Flashbacks in Film: Memory and History, New York: Routledge, 1989.
  3. Horton, Andrew & Stuart Y. McDougal (eds), Play it Again Sam. Retakes on Remakes, Berkeley: University of California Press, 1998.
  4. Verevis, Constantine, Film Remakes, New York: Palgrave Macmillan, 2006.
  5. Zanger, Anat, Film Remakes as Ritual and Disguise: From Carmen to Ripley, Amsterdam: Amsterdam UP, 2006.
  6. Altman, Rick, A Theory of Narrative, New York: Columbia UP, 2008.
  7. Altman, Rick, Film/Genre, London: BFI Publising, 1999.
  8. Buckland, Warren (ed), Puzzle films: Complex Storytelling in Contemporary Cinema, Oxford: Blackwell, 2009.
  9. Khatib, Lina (ed) Story Telling in World Cinemas: Vol 1: Forms, London: Wallflower Press, 2012.
  10. Berliner, Todd, Hollywood Incoherent: Narration in Seventies Cinema, Austin: Texas Univesity of Texas Press, 2010.
  11. Wells, Paul, Animation: genre and authorship, London: Wallflower Press, 2002.
  12. Klecker, Cornelia, ‘Chronology, Causality... Confusion: When Avant-Garde Goes Classic’, in: Journal of Film and Video, vol 63, no 2 (Summer 2011) pp 11-27. URL: http://findarticles.com/p/articles/mi_7140/is_201107/ai_n57803923.
  13. Fleishman, Avrom, Narrated Films, Storytelling Situations in Cinema History, Baltimore: John Hopkins University Press, 1992.
  14. Kozloff, Sarah, Invisible Storytellers, Voice-over Narration in American Fiction Film, Berkeley: University of California Press, 1988.
  15. Currie, Gregory, Film, Philosophy and Cognitive Science, Cambridge: Cambridge UP, 1995.
  16. Currie, Gregory, Narratives and Narrators: a Philosophy of Stories, Oxford: Oxford UP, 2010.
 
Enkele voorbeeldanalyses van filmverhalen
 
Filmanalyses voor gevorderden

Leestraject semiotiek


inleidingen semiotiek (internet)
 
inleidingen semiotiek (boekenkast)
  • Pisters, Patricia, Lessen van Hitchcock: een inleiding in mediatheorie, Amsterdam: Amsterdam UP, 2011 (4e druk)
  • Driel, Hans van & Marc Westermann,’Het begrijpen van een speelfilm’, in: Peter Bosma (ed) Filmkunde: een inleiding, Nijmegen/Heerlen: SUN/Open universiteit, 1991, pp 51-118.
  • Pauwels, Luc & J.-M. Peters (eds), Denken over beelden. Theorie en analyse van het beeld en de beeldcultuur, Leuven: Acco, 2005.
  • Barthes, Roland, Mythologies, London: Paladin Books, 1973 (oorspronkelijk Paris, 1957).
  • Berger, Arthur Asa, Media Analysis Techniques, London: Sage, 2012 (4e druk).
  • Nöth, Winfried, Handbook of Semiotics, Bloomington: Indiana UP, 1990.
  • Eco, Umberto, De grenzen van de interpretatie, Amsterdam; Bert Bakker, 1991.
  • Berger, John, Ways of Seeing, Penguin Books 2008 (oorspronkelijk 1972). Zie o.a. http://www.youtube.com/watch?v=mmgGT3th_oI&feature=related (final episode: advertising).
 
Filmsemiotiek
  • Mitry, Jean, Semiotics and the Analysis of Film, Indiana UP, 2000.
  • Wollen, Peter, Signs and Meaning in the Cinema, London: BFI (1998).
  • Buckland, Warren, The Cognitive Semiotics of Film, Cambridge: University of Cambridge Press, 2000.

 
Aanbevolen literatuur over nieuwe ontwikkelingen in de filmcultuur
 
Handleidingen scenarioschrijven
 
“In 'Storytelling in the New Hollywood' duidt Kristin Thompson, in navolging van andere critici, enkele pijnpunten aan in de drieledige scriptstructuur van Syd Field. (...) Als alternatief stelt Thompson een vierledige structuur voor: ze noemt de delen set-up, verwikkeling ('complicating action'), ontwikkeling ('development') en climax.“
Bron: http://www.anatomievandefilm.be/cgi-bin/an_basis.cgi?basis=lineairscenario.
 
Aanvullende leestips: de analyse van boekverfilmingen
De vergelijking van de vertelwijze van verhalen in boek en film is een dankbaar en inspirerend onderwerp.
Joyce Roodnat (NRC/Handelsblad) heeft vele boeiende essays geschreven over boekverfilmingen, ter begeleiding van dvd-reeksen (zie www.nrc.nl).
Harry Peters schreef in de laatste jaargangen van het filmtijdschrift Skrien een reeks essays over boekverfilmingen (zie www.skrienarchief.nl) en hij adviseert het festival Film by the Sea over hun competitieprogramma van boekverfilmingen (zie www.filmbythesea.nl).
 
Op mijn website staan ook een aantal teksten op het gebied van adaptatie:
 
Computer games en films
De ontwikkeling van verhalende computer-games heeft een historische lijn die start in 1972 met het legendarische computerspel PONG en later PACMAN, dit behoort al tot het gebied van nostalgie en audiovisueel erfgoed. De filmadaptaties komen in zicht met onder andere TRON (1982), gevolgd door erkende markeringspunten zoals JOHNNY MNEMONIC (1995) en Existenz (1999). Enkele voorbeelden van ‘content’ die zowel in de vorm van speelfilm als computerspel is aangeboden:
  • STAR WARS: THE EMPIRE STRIKES BACK (episode V, 1980) & STAR WARS: RETURN OF THE JEDI (episode VI, 1983) & STAR WARS: THE PHANTOM MENACE (episode I, 1999) & STAR WARS: ATTACK OF THE CLONES (episode II, 2002).
  • INDIANA JONES AND THE RAIDERS OF THE LOST ARK (1981), INDIANA JONES AND THE TEMPLE OF DEATH (1984), INDIANA JONES AND THE LAST CRUSADES (1989).
  • FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN (2001).
  • LARA CROFT: TOMB RAIDER (2001) & LARA CROFT: TOMB RAIDER.THE CRADLE OF LIFE (2003).
  • THE MATRIX (1999) & THE MATRIX RELOADED (2003) & THE MATRIX REVOLUTIONS (2003)
  • THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING (2001) & THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS (2002) & THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING (2003).

 
Aanbevolen literatuur over de theorie van de documentaire film
  1. Izod, John & Richard Kilborn, ‘The Documentary’, in: Hill, John & Pamela Church Gibson, The Oxford Guide to Film Studies, Oxford, 1998, p. 23-26.
  2. Nichols, Bill, Introduction to Documentary, Indiana UP, 2001. See full text free on line: http://iupress.indiana.edu/textnet/0-253-33954-5/0253108527.htm
  3. Renov, Michael, Towards a Poetics of Documentary (1993), URL: http://www.onierafilms.com/readings/renov.pdf
  4. Bruzzi, S., New Documentary. A Critical Introduction, London: Routledge, 2000.
  5. Macdonald, K. & M. Cousins (eds.), Imagining Reality. The Faber Book of Documentary. London: Faber & Faber, 2006.
  6. Vaughan, Dai, For Documentary: Twelve Essays, Berkeley etc: University of California Press, 1999.
 
Aanbevolen literatuur over de geschiedenis van de documentaire film:
 
Aanbevolen literatuur over de geschiedenis van de Nederlandse documentaire
1 Beerekamp, Hans, Docupedia.nl - Zekere tendensen in de Nederlandse documentaire, Amsterdam: Ketelhuiscahier, 2011.
2 Burg, Jos van der e.a. (red.), Feit. Fictie. Fake. Documentaire in beweging, Amsterdam: International Theatre Film Books, 1997 (jubileumboek bij 10 jaar IDFA).
3 Hogenkamp, Bert, De Nederlandse documentaire film 1920-1940, Amsterdam / Utrecht: Van Gennep / Stichting Film en Wetenschap, 1988.
4 Hogenkamp, Bert, De documentaire film 1945-1965: de bloei van een filmgenre in Nederland, Rotterdam: uitgeverij 010, 2003.

 
Documentatie rondom... experimentele film, videokunst, audiovisuele installaties en (digitale) beeldcultuur:
 
Onder andere in Brussel (www.Argosarts.org), Wenen (www.SixPackFilm.com), Parijs (www.lightcone.org), Londen (www.lux.org.uk) en Amsterdam (www.montevideo.nl en www.filmbank.nl). 
 
In Nederland o. a. www.impakt.nl. Zie verder ook: www.filmstad.org: festival van de poëtische experimentele en kunstzinnige film: PEK (vanaf 2004); www.StartingFromScratch.org (vanaf 2003); www.revisie.org (re:visie:lab); www.beeldfestival.nl (Image Festival, Rotterdam, vanaf 2009); www.rocketcinema.nl; www.videoinferno.nl (Cine Sonic); www.uploadcinema.nl (offline presentatie van online videofilms en clips:”Taking Web Films to the Big Screen”); www.dropstuff.nl (landelijk platform voor mediakunst en e-culture); www.blog-art.nl (offline presentatie van online creativiteit), www.gogbot.nl (Enschede), www.strp.nl (Eindhoven).
Festivals in het buitenland: Ars Electronica (www.aec.at); Onedotzero (www.onedotzero.com); Pictoplasma (www.pictoplamsma.com); Siggraph’s Computer Animation Festival (www.siggraph.org). En: Contour, Biennale voor Bewegend Beeld (Mechelen, http://www.contour2011.be/nl/). 
 
De experimentele films worden zelden vertoond in de commerciële filmtheaters, vanwege het geringe publieksbereik. Ook experimentele films horen thuis op het grote doek, dit gebeurt incidenteel in de non-commerciële filmtheaters en in de filmzalen zoals De Melkweg, Cinema de Balie en SMART Project Space in Amsterdam, Worm Kino in Rotterdam, VeraZienema in Groningen, Provadja in Alkmaar, Lazy Marie in Utrecht of Broet in Eindhoven. Daarnaast zijn er ook incidentele filmvertoningen op gespecialiseerde festivals en in musea van moderne kunst, zoals het Stedelijk Museum (Amsterdam), Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam) en het Centraal Museum (Utrecht).
 
Aanbevolen literatuur Nederlandse Experimentele films:

Aanbevolen internationale literatuur over experimentele films
-  Hoolboom, Mike (ed), Practical Dreamers: Conversations with Movie Artists, Toronto: Coach House Books, 2008.
-  Daniel, Noel (ed), Broken Screen: 26 Conversations with Doug Aitken: Expanding the Image, Breaking the Narrative, New York:D.A.P./Distributed Art Publishers, 2006.
-  Corrigan, Timothy, The Essay Film: From Montaigne, After Marker, Oxford: Oxford UP, 2011.


Tot slot: enige documentatie over het ontwerp van titelsequenties
Beginnen bij het begin: titel-sequenties in speelfilms vormen de start van de narratie.

Enkele namen van titel ontwerpers...
  • Saul & Elaine Bass (http://www.saulbass.co.uk/; www.designmuseum.org/design/saul-bass; www.notcoming.com/saulbass). 
  • Maurice Binder (the first James Bond films & CHARADE);
  • Fritz Freleng (THE PINK PANTHER);
  • Pablo Ferro (DR. STRANGELOVE & THE THOMAS CROWN AFFAIR & MIDNIGHT COWBOY & BEING THERE);
  • Stephen Frankfurt (TO KILL A MOCKING BIRD);
  • Kyle Cooper (SEVEN; DONNIE BRASCO; SPIDER MAN; THE PAINTED VEIL);
  • Daniel Kleinman (GOLDEN EYE);
  • Kuntzel & Degas (CATCH ME IF YOU CAN);
  • Robert Brownjohn
  • Picture Mill;
  • Imaginary Forces.

www.ArtoftheTitle.com: Due Credit
“ […] ArtoftheTitle.com has been reclaiming the grandeur of the textual overture since 2008. Diligently maintained and eclectically curated, the site contains preludes from 400-plus films. Ignoring 50 years of dissolving prologue cards and orchestral swells, the website instead focuses on stylistically integrated and graphically adventurous overtures that have evolved during more recent film history (let’s call it the Kubrick-Fincher Age of Opening Credits). Sequences are evaluated as freestanding works of art irrespective of the merits of whatever particular film they may herald.
[…] A praiseworthy and priceless compendium, Art of the Title’s greatest achievement has been to single out and champion the journeyman designers who painstakingly sculpt opening ephemera – offering over 50 entries with lengthy and compelling interviews with the creators of such wonderous credit rolls as WALL*E’s journey through the history of visual representation, or the sly cascade of pop-proganda in Captain America: The First Avenger. What more does one need to say than that the site offers a chance to revise the molecular majesty of Joe Dante’s Innerspace intro? Finally. Credit where credit is due.”
source: Jesse P.Finnegan, ‘Site Specifics’, Film Comment vol 47, no 6 (nov/dec 2011) p10.